Chương trình Thời sự thứ Năm, 05/10/2017

Tin nước Úc:

- Victoria: Những lỗi vi phạm thường gặp nhất trong kỳ thi VCE 2016

- Stonnington: Giám sát bằng điện thoại, HĐTP đình chỉ công việc của bốn nhân viên

- Niềm tin tiêu dùng suy yếu sẽ làm chậm lại tốc độ tăng giá nhà

- Victoria: Thủ hiến Andrews ủng hộ đề xuất tạm giam nghi phạm khủng bố trước khi khởi tố

- Melbourne: Lễ ra mắt dịch vụ xe bus mới của hãng SkyBus bị hủy bỏ vào phút chót

- Melbourne: Cảnh sát khám xét đột xuất văn phòng của một thương nhân nổi tiếng

- Victoria: Nghị sĩ Garrett bị chỉ trích sau tuyên bố rời ghế cận biên, giành ghế an toàn

- Melbourne: Một công ty vận tải bị chỉ trích vì bất cẩn trong việc điều hành xe bus

- Tin vắn

Tin thế giới:

Ngày 4/10, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã tuyên bố sẽ đệ đơn kiện chống lại người đứng đầu cơ quan chống hối lộ của nước này, bà Conchita Carpio-Morales sau khi bà tiến hành một cuộc điều tra về các cáo buộc cho rằng ông Duterte có hàng tỷ peso trong các tài khoản ngân hàng mà không công khai. Hôm 28/9, Hội đồng chống rửa tiền (AMLC) thuộc Ngân hàng trung ương Philippines cho biết đã nhận được yêu cầu từ một công tố viên đặc biệt về chống tham nhũng, trong đó đề nghị điều tra về mặt tài chính đối với Tổng thống Rodrigo Duterte.

Ngày 4/10, Bộ trưởng Thống nhất Hàn Quốc Cho Myoung-gyun đã nhắc lại lời kêu gọi Triều Tiên cho phép các gia đình bị ly tán trong cuộc chiến tranh Triều Tiên (1950-1953) được gặp lại người thân, nhấn mạnh rằng giải quyết vấn đề nhân đạo này sẽ là bước đầu tiên hướng tới hòa bình và hòa giải giữa hai bên. Kể từ cuộc gặp thượng đỉnh liên Triều đầu năm 2000, hai miền Triều Tiên đã tiến hành 20 đợt đoàn tụ gia đình. Tuy nhiên, các hoạt động như vậy đã bị gián đoạn kể từ đợt cuối cùng diễn ra vào tháng 10/2015.

Ngày 4/10, Tổ chức Cấm vũ khí hóa học (OPCW) cho rằng kho vũ khí hóa học của Bình Nhưỡng là “mối lo ngại đối với hòa bình và ổn định” trên Bán đảo Triều Tiên cũng như toàn thế giới. Tổng Giám đốc OPCW Ahmet Uzumcu ước tính Triều Tiên có khoảng 3.000 đến 5.000 tấn vũ khí hóa học. Triều Tiên luôn công khai khẳng định nước này không có vũ khí hóa học, tuy nhiên tổ chức phi lợi nhuận Sáng kiến Đe dọa Hạt nhân (có trụ sở tại Mỹ) cho rằng Bình Nhưỡng có nhiều loại chất độc nguy hiểm như sarin hay VX. Theo ông Uzumcu, các nước cần phải tăng cường gây sức ép, buộc Bình Nhưỡng từ bỏ kho vũ khí hóa học của nước này.

Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria (SOHR) thông báo ngày 4/10, quân đội Syria và các tay súng đồng minh đã đánh bật tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng khỏi các vị trí cuối cùng ở tỉnh Hama, miền Trung Syria sau cuộc giao tranh quyết liệt. SOHR cho hay lần đầu tiên trong 3 năm, IS không còn hiện diện ở bất cứ nơi nào ở tỉnh này. Có hơn 400 phần tử IS và gần 190 binh sỹ Syria và các dân quân đồng minh đã thiệt mạng trong cuộc giao tranh này.

Ngày 4/10, quân đội Nga đã tiến hành một vụ không kích khiến 38 người thiệt mạng. Vụ không kích diễn ra khi những người dân này đang cố gắng vượt qua sông Euphrates để chạy trốn khỏi các cuộc giao tranh ở tỉnh Deir Ezzor, miền Đông Syria. Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria (SOHR) cho biết trong số những người thiệt mạng có 9 trẻ em. Số dân thường này đã dùng bè để cố vượt qua sông Euphrates, nhằm chạy trốn khỏi những khu vực nơi quân đội Syria do Nga hậu thuẫn đang chiến đấu chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Phía Nga chưa có bình luận gì về cáo buộc này.

Một số quan chức Mỹ giấu tên cho biết Tổng thống Donald Trump dự kiến vào tuần tới sẽ có một bài phát biểu về chính sách đối với Iran. Theo nguồn tin, trong bài phát biểu, ông Trump sẽ khẳng định thỏa thuận hạt nhân giữa Tehran và nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc cùng với Đức) không còn nằm trong lợi ích quốc gia của Mỹ. Dự kiến ông Trump sẽ đưa ra bài phát biểu vào ngày 12/10 tới. Ngày 15/10 là hạn chót để ông Trump báo cáo với Quốc hội Mỹ về việc liệu Iran có đang tuân thủ thỏa thuận hạt nhân và thỏa thuận này có phục vụ lợi ích của nước Mỹ hay không.

Ngày 4/10, chính phủ Tây Ban Nha đã từ chối lời kêu gọi hòa giải của nhà lãnh đạo vùng Catalonia Carles Puigdemont liên quan đến yêu cầu độc lập, vốn đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng chính trị tại nước này. Tuyên bố của Văn phòng Thủ tướng Mariano Rajoy khẳng định sẽ không có đối thoại cho đến khi nào ông Puigdemont từ bỏ việc đòi độc lập, vốn bị phía Madrid coi là bất hợp pháp.

Ngày 4/10, một tòa án Thổ Nhĩ Kỳ đã tuyên án tù chung thân đối với 34 người âm mưu ám sát Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan trong cuộc đảo chính bất thành hồi năm 2016. Trong số những người này, có cựu Chuẩn tướng Gokhan Sahin Sonmezates, người bị cáo buộc chỉ đạo âm mưu ám sát này. Phiên tòa này bắt đầu từ hôm 20/2 và là một trong số nhiều tiến trình được tiến hành trên khắp Thổ Nhĩ Kỳ nhằm xét xử những phần tử bị cáo buộc âm mưu vụ đảo chính bất thành nói trên. Thổ Nhĩ Kỳ đã cáo buộc giáo sỹ đang sống lưu vong ở Mỹ Fethullah Gulen đứng đằng sau vụ đảo chính này.

Ngày 4/10, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết ông vẫn chưa quyết định liệu có tái tranh cử tổng thống vào tháng 3/2018 hay không, điều mà nhiều người cho rằng ông Putin sẽ thực hiện. Ông Putin cho biết những ứng cử viên tiềm năng tranh chức tổng thống sẽ phải thông báo quyết định của họ vào cuối tháng 11 hoặc đầu tháng 12. Theo luật pháp Nga, việc ấn định thời hạn bầu cử tổng thống sẽ diễn ra trong khoảng từ ngày 7-17/12, và chậm nhất 20 ngày sau sẽ bắt đầu đăng ký các nhóm sáng kiến với Ủy ban bầu cử trung ương.

Thủ tướng Anh Theresa May ngày 4/10 cho biết bà hiểu rằng một số người đang cho rằng các cuộc đàm phán về việc Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (EU), còn gọi là Brexit "gây bực dọc" nhưng bà tự tin sẽ đạt được một thỏa thuận đáp ứng cho những yêu cầu của cả Anh và EU. Bà May nói với các thành viên trong đảng rằng chính phủ đang lên kế hoạch cho từng tình huống bất ngờ tại các cuộc đàm phán Brexit và đảng của bà phải đấu tranh cho một chương trình nghị sự chính trị chủ đạo. Ngoài ra, bà May khẳng định những công dân EU đang sống tại Anh được chào đón.

Cục điều tra liên bang Mỹ (FBI) ngày 4/10 khẳng định rằng, không có bằng chứng cho thấy vụ xả súng gây thương vong lớn ở Las Vegas vào đêm 1/10 vừa qua là khủng bố. FBI cho biết giới chức liên bang đã thẩm vấn Marilou Danley, người Úc, bạn gái của hung thủ Stephen Paddock. Và không có ai bị bắt giam do bị nghi là tòng phạm. Paddock đã tự sát vài phút trước khi cảnh sát bao vây căn phòng tại khách sạn mà hắn sử dụng để thực hiện vụ thảm sát làm gần 600 người thương vong. Tên này đã không để lại manh mối rõ ràng nào về nguyên nhân hắn thực hiện vụ xả súng vào một lễ hội âm nhạc ngoài trời.

Ngày 4/10, giới chức Mexico thông báo kết thúc việc tìm kiếm cứu hộ các nạn nhân trong vụ động đất hồi tháng trước và chuyển sang tập trung nguồn lực cho việc tái thiết các khu vực bị tàn phá nặng nề. Tổng thống Mexico Enrique Pena Nieto cho biết các quỹ công và tư đã sẵn sàng huy động để sửa chữa những công trình bị hư hại cũng như xây mới những công trình bị sập. Tính đến nay, số người thiệt mạng trong trận động đất đã lên đến 369 người, trong đó thủ đô Mexico City là nơi có thương vong nặng nhất với 228 người thiệt mạng.

Tin thể thao:

Kết quả thi đấu ở China Open và Japan Open: Tại giải quần vợt China Open, Nick Kyrgios đã có 1 trận đấu khó khăn trước Mischa Zverev. Tay vợt người Úc đã khởi đầu không tốt và để thua ở set thứ 1 với tỉ số 3-6. Tuy nhiên 2 set còn lại là sự áp đảo hoàn toàn đến từ Kyrgios, anh đã đánh bại đối thủ người Đức với cùng tỉ số 6-2 và kết thúc trận đấu sau 82 phút. Đối thủ tiếp theo của Kyrgios tại tứ kết sẽ là Darcis.

Trong khi đó ở lượt đấu muộn, trận đấu rất đáng chờ đợi giữa Dimitrov và Del Potro đã diễn ra khá căng thẳng. Set thứ 1 cả 2 tay vợt đã giằng co nhau từng điểm, và phải tới loạt Tiebreak, Dimitrov mới có thể giành chiến thắng sát nút 8-6. Bước sang set 2, mọi việc diễn ra thuận lợi với Del Potro khi anh dẫn cách biệt 5-2, tuy nhiên đây là thời điểm Dimitrov đã chơi cực kì tập trung, tay vợt Bulgaria thắng liền 1 mạch 5 game và khép lại set này với tỉ số 7-5, qua đó giành vé vào tứ kết.

Còn tại giải đơn nữ, việc Sharapova nhận thất bại đã không còn là bất ngờ khi đối thủ là tay vợt số 2 thế giới Simona Halep. Thậm chí trận đấu đã khép lại rất chóng vánh với tỉ số 6-2 ở 2 set đấu, và tay vợt Rumania đã có trận thắng đầu tiên sau 8 lần gặp gỡ Masha. Đối thủ của Halep ở trận tứ kết sẽ là Kasatkina, người bất ngờ vượt qua hạt giống số 11 Radwanska.

Trong khi đó nhà ĐKVĐ Pháp mở rộng Ostapenko cũng tiếp tục kéo dài phong độ với chiến thắng 6-3, 7-5 trước Storsur. Cô gái người Latvia đang từng bước giành tấm vé cuối cùng đến với WTA Finals năm nay diễn ra ở Singapore.

Còn tại giải quần vợt Japan Open, hạt giống số 1 Marin Cilic đã giành quyền vào vòng 3 sau chiến thắng 6-3. 6-4 trước Uchimaya. Hạt giống số 5 Anderson cũng vượt qua tay vợt Mỹ Harrison với tỉ số 2-1. Cùng giành chiến thắng còn có Mannarino, tay vợt Pháp nhẹ nhàng đánh bại Vesely trong 2 set với tỉ số 6-3, 6-2.

Mourinho nhắm mua bộ đôi Arsenal: Cả Sanchez lẫn Oezil đều đang ở năm cuối cùng của hợp đồng với Arsenal và không ai gia hạn với Arsenal. Một là Arsenal bán rẻ họ ngay tháng 1/2018 để kiếm chút tiền. Hai là giữ họ lại đến hết mùa này rồi mất không họ vào tay đội khác. Mourinho muốn chiêu mộ hai ngôi sao Arsenal dưới dạng CNTD. Chắc chắn cả hai đều hữu ích với Man United nhưng riêng với Sanchez, Man United phải cạnh tranh với Chelsea và Man City.

Coutinho dự định rời Liverpool: Philippe Coutinho dự định sẽ thúc đẩy cuộc chuyển nhượng tới Barca ngay khi TTCN mùa Đông mở cửa chứ không đợi đến cuối mùa này. Đề nghị Barca chuẩn bị gửi tới Liverpool là mua Coutinho với giá 71 triệu bảng cộng với 26,6 triệu nữa ở dạng “treo” tùy thành tích thi đấu của ngôi sao Brazil.

Van Dijk vẫn nuôi ý định gia nhập Liverpool: Hồi mùa Hè năm nay, Liverpool đã tiếp cận Van Dijk để tìm cách chiêu mộ trung vệ Hà Lan còn bản thân Van Dijk đã công khai bày tỏ mong muốn ra đi nhưng cuối cùng vụ chuyển nhượng không thể diễn ra vì Southampton kiên quyết không bán. Mặc dù vậy, Van Dijk lại vừa bóng gió về khả năng rời Southampton ngay tháng 1/2018.

Rộ tin Heynckes trở lại dẫn dắt Bayern: Bayern Munich đang rất nóng ruột tìm kiếm người thay thế Ancelotti. Cuối tuần qua, "Hùm xám" tiếp tục thi đấu thất vọng khi để Hertha cầm hòa 2-2 cho dù đã dẫn trước 2 bàn. Tờ Bild cho hay, Jupp Heynckes đang cân nhắc khả năng trở lại Allianz Arena. HLV 72 tuổi từng giúp Bayern giành cú ăn 3 năm 2013.

Chelsea hy vọng Morata sớm trở lại: Chelsea vẫn chưa xác định được thời điểm Alvaro Morata sẽ quay trở lại thi đấu sau khi tiền đạo người Tây Ban Nha dính chấn thương gân khoeo. Tiền đạo này đã phải bỏ dở trận đấu với Man City vào cuối tuần trước và rút khỏi đội tuyển Tây Ban Nha trước trận đấu với Albania và Israel vì chấn thương. “Tôi không có thời gian để phung phí.

Harry Kane đeo băng đội trưởng đội tuyển Anh: Tiền đạo Harry Kane được HLV Gareth Southgate trao băng đội trưởng trong trận gặp Slovenia sắp tới, trận đấu sẽ được tổ chức trên sân Wembley. Đây là điều xứng đáng với những gì mà tiền đạo đang khoác áo Tottenham đã thể hiện trong tháng trước, anh ghi tới 13 bàn trong cả màu áo đội tuyển và CLB. Tuy nhiên, HLV Gareth Southgate vẫn chưa có quyết định về việc ai sẽ giữ băng đội trưởng chính thức của đội tuyển.

Ronaldo bán Quả bóng vàng: Vừa qua, Ronaldo quyết định bán đấu giá Quả bóng vàng phiên bản năm 2013 (bản sao). Kết quả, tiền vệ 32 tuổi thu về 600.000 bảng. Tất cả số tiền đó được Ronaldo ủng hộ vào một tổ chức chuyên giúp đỡ những trẻ em trên khắp thế giới mắc bệnh hiểm nghèo. Với sự giúp sức của Ronaldo, sự kiện gây quỹ tài trợ lần này thành công ngoài mong đợi.

Argentina chạy đua đăng cai World Cup 2030: Ba đội bóng Nam Mỹ gồm Argentina, Paraguay và Uruguay thông báo sẽ tham dự cuộc đua trở thành chủ nhà của World Cup 2030. Quyết định được đưa ra sau cuộc họp của 3 chủ tịch liên đoàn vừa qua tại Buenos Aires. Liên minh này có lý do chính đáng thuyết phục FIFA đó là đưa World Cup về lại Uruguay sau 100 năm từ ngày đầu tiên ra đời.

Sao trẻ Man City là “thần gió” ở giải Ngoại hạng: Theo thống kê, Leroy Sane (Man City) đã có thời điểm đạt vận tốc chạy 35,48 km/giờ trong trận đấu mà đội bóng của anh thắng Chelsea 1-0 ngay ở Stamford Bridge cuối tuần qua. Điều này giúp tiền vệ chạy cánh 21 tuổi người Đức vượt qua kỉ lục cũ của Jamie Vardy (Leicester City) để trở thành cầu thủ chạy nhanh nhất lịch sử giải Ngoại hạng Anh.

Được và mất của Catalonia nếu tách khỏi Tây Ban Nha

Catalonia, một trong những vùng tự trị của Tây Ban Nha nằm ở đông bắc nước này, sẽ đơn phương tuyên bố độc lập khỏi Tây Ban Nha trong vài ngày tới. Khát khao độc lập của người dân Catalonia xuất phát từ việc muốn có quyền tự quyết trong tất cả lĩnh vực, bao gồm văn hóa, chính trị, kinh tế. Lợi ích dễ thấy trước mắt nếu độc lập là quyền tự chủ về kinh tế nhưng Catalonia sẽ đối diện với nhiều thách thức khi bắt tay xây dựng nhà nước mới.

Nguồn thu thuế sẽ tăng

"Madrid nos roba" (Madrid cướp của chúng ta) là một khẩu hiệu phổ biến được sử dụng trong phong trào ly khai ở Catalonia. Người dân Catalonia cho rằng vùng tự trị của họ phải đóng góp vào ngân sách của nhà nước Tây Ban Nha nhiều hơn những gì họ nhận lại được từ đây. Theo BBC, Catalonia chắc chắn giàu có hơn các vùng khác của Tây Ban Nha. Chỉ chiếm 16% dân số Tây Ban Nha nhưng Catalonia đóng góp đến 19% GDP của Tây Ban Nha và hơn 25% tổng kim ngạch xuất khẩu của Tây Ban Nha.

Sức ảnh hưởng của Catalonia trong nền kinh tế Tây Ban Nha thể hiện rõ rệt nhất trong lĩnh vực du lịch. Năm ngoái, 18 triệu trong tổng số 75 triệu du khách quốc tế đến Tây Ban Nha chọn Catalonia làm điểm đến chính. Thành phố cảng Tarragona của Catalonia cũng là một trong những trung tâm hóa chất lớn nhất châu Âu. Barcelona, thủ phủ của Catalonia là một trong 20 cảng biển hàng đầu của EU xét trên khối lượng hàng hóa được xử lý tại đây. 1/3 lực lượng lao động của Catalonia có trình độ đại học.

Thực tế, đúng là người dân Catalonia đóng góp thuế nhiều hơn mức ngân sách mà Madrid phân bổ cho họ hàng năm. Năm 2014, người dân Catalonia đóng thuế nhiều hơn 10 tỷ EUR so với mức chi tiêu công ở vùng của họ.

Liệu Catalonia có thể xóa bỏ chênh lệch này sau khi trở thành một nhà nước độc lập? Một số ý kiến cho rằng dù Catalonia thu được thuế nhiều hơn nhờ độc lập, chi phí để thành lập và vận hành các cơ quan công quyền mới sẽ ngốn hết phần dôi dư. Một số ý kiến nói rằng việc nhà nước Tây Ban Nha phân phối tài chính từ vùng giàu hơn sang vùng nghèo hơn là điều hợp lý.

Nhiều việc phải làm

Thoạt nhìn Catalonia dường như đã có những điều cần thiết để thành lập một nhà nước độc lập bao gồm quốc kỳ, nghị viện, lãnh đạo. Vùng tự trị này cũng có lực lượng cảnh sát riêng gọi là Mossos d'Esquadra. Catalonia có cơ quan quản lý phát thanh truyền hình riêng và thậm chí có các phái bộ ngoại giao, tức "các đại sứ quán mini" để thúc đẩy thương mại và đầu tư vào Catalonia từ khắp nơi trên thế giới. Catalonia cũng đã tự cung cấp một số dịch vụ công như giáo dục và y tế.

Song trong trường hợp Catalonia tuyên bố độc lập, họ có rất nhiều việc phải làm như kiểm soát biên giới, giao thông; xây dựng lực lượng hải quan, quốc phòng; thiết lập quan hệ quốc tế, ngân hàng trung ương và sở thuế vì tất cả các hoạt động này đều do Madrid điều hành. Nhưng giả định các cơ quan mới được thành lập, liệu Catalonia có đủ ngân sách để trang trải cho các hoạt động của chúng?

Theo nhà bình luận Ciaran Giles từ AP, sau khi tuyên bố độc lập, ngoài việc hạ quốc kỳ Tây Ban Nha xuống khỏi các tòa nhà chính quyền, nhà chức trách Catalonia khó có thể làm điều gì khác. Việc tuyên bố độc lập chỉ mang tính biểu tượng. Ciaran Giles cho rằng Catalonia không có đủ lực lượng an ninh để thiết lập các đường biên giới, trong khi đó, các lĩnh vực quan trọng như thuế, ngoại giao, quốc phòng, các sân bay, cảng biển, tàu lửa đều được đặt dưới sự kiểm soát của chính quyền Tây Ban Nha ở Madrid. Gần đây, Tây Ban Nha cũng kiểm soát gần như hoàn toàn hoạt động chi tiêu của Catalonia.

Nợ công đe dọa

Có lẽ mối lo ngại lớn hơn là khoản nợ công của Catalonia. Chính phủ Catalonia đang nợ 77 tỷ EUR, tương đương 35,4% GDP của vùng tự trị này. Trong số nợ này, 52 tỷ là khoản vay nợ từ chính phủ Tây Ban Nha. Năm 2012, chính phủ Tây Ban Nha thành lập một quỹ đặc biệt để cung cấp tài chính cho các khu vực không thể vay mượn tiền từ các thị trường quốc tế sau cuộc khủng hoảng tài chính. Catalonia là vùng được nhận được nhiều tiền nhất, khoảng 67 tỷ EUR kể từ khi quỹ này được giải ngân.

Sau khi tuyên bố độc lập, Catalonia sẽ không được tiếp cận quỹ này nữa. Câu hỏi đặt ra là nhà nước độc lập Catalonia trong tương lai sẵn sàng trả bao nhiêu nợ cho Tây Ban Nha? Vấn đề đó sẽ phủ bóng lên bất cứ cuộc đàm phán nào giữa hai bên. Một vấn đề nữa là liệu Catalonia có buộc phải chia sẻ gánh nợ quốc gia của Tây Ban Nha hay không nếu tách khỏi nước này?

Không được công nhận

Chưa có nước hay cơ quan quốc tế nào bày tỏ ủng hộ đối với phong trào đòi độc lập của chính quyền Catalonia. Vì vậy, bất kỳ tuyên bố độc lập nào của Catalonia cũng có thể bị bác bỏ ngay từ đầu. Liên minh châu Âu (EU) đã sát cánh bên chính quyền của Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy khi tuyên bố rằng Catalonia sẽ bị loại khỏi EU và không được sử dụng đồng tiền chung EUR nếu tuyên bố độc lập.

Về phương diện kinh tế, rất khó để dự báo liệu Catalonia có thể trụ vững sau khi tách khỏi Tây Ban Nha hay không. GDP hàng năm của Catalonia đạt khoảng 215 tỷ EUR, mức cao nhất trong số các vùng ở Tây Ban Nha và lớn hơn GDP của Hy Lạp. Song nhiều hàng hóa tại vùng này được nhà nước Tây Ban Nha cung cấp. 2/3 xuất khẩu của Catalonia đi vào EU. Catalonia cần nộp đơn xin gia nhập EU nếu vùng tự trị này tách khỏi Tây Ban Nha và việc đó sẽ cần sự đồng ý của tất cả nước thành viên, kể cả Tây Ban Nha.

Một số người trong phe ủng hộ độc lập cho rằng Catalonia có thể dàn xếp để đi theo mô hình quan hệ Na Uy - EU, tức là Catalonia không phải là thành viên của EU nhưng sẽ tiếp tục quan hệ chặt chẽ với EU với tư cách là thành viên của Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA). Tuy nhiên, EU có thể không ủng hộ Catalonia và Tây Ban Nha cũng sẽ tìm mọi cách để ngăn chặn các nỗ lực thiết lập quan hệ kinh tế với EU của Catalonia.

Đối mặt với sự trừng phạt của Madrid

Ciaran Giles cho rằng trong trường hợp Catalonia tuyên bố độc lập, Tây Ban Nha có hai sự lựa chọn chính. Điều 155 của Hiến pháp Tây Ban Nha cho phép chính phủ đình chỉ hoàn toàn hoặc một phần quyền tự trị của bất cứ vùng nào nếu chính quyền của vùng đó không tuân thủ các cam kết hiến pháp hoặc tấn công các lợi ích chung của Tây Ban Nha.

Trước hết, Catalonia sẽ bị cảnh báo và nếu chính quyền vùng này tiếp tục không tuân thủ, các biện pháp xử lý tiếp theo sẽ được đưa ra thượng viện Tây Ban Nha để bỏ phiếu thông qua. Đây sẽ là vấn đề đơn giản đối với Thủ tướng Rajoy vì đảng của ông đang nắm đa số ghế tại thượng viện.

Các biện pháp xử lý tiếp theo có thể bao gồm đặt toàn bộ cảnh sát của Catalonia dưới sự kiểm soát của Tây Ban Nha. Nếu cần thiết, lực lượng cảnh sát Tây Ban Nha có thể được triển khai thực thi các biện pháp này.

Phương án gay gắt hơn là tuyên bố tình trạng bị bao vây nếu chủ quyền của Tây Ban Nha bị uy hiếp bởi tuyên bố độc lập của Catalonia. Động thái này có thể cho phép tạm ngưng các quyền dân sự và áp đặt thiết quân luật ở Catalonia. Biện pháp này cần được đưa ra thảo luận và thông qua tại hạ viện Tây Ban Nha. Đây là bước đi khó khăn vì đảng của ông Rajoy chỉ nắm thiểu số ở hạ viện.

Cả hai phương án đều khó có thể tiến hành ngay. Giáo sư luật hiến pháp Fernando Simon ở Đại học Navarra, Tây Ban Nha, cho rằng với cả hai phương án đều khiến Tây Ban Nha tiến vào một tương lai bất định. Với tình hình hiện tại, thỏa hiệp là phương án tốt nhất cho các bên. Nhưng nếu cả chính quyền Tây Ban Nha lẫn Catalonia không chịu nhượng bộ, điều này rất ít khả năng xảy ra.

Cả hai bên đều nói rằng họ sẵn sàng đối thoại nhưng lại đưa ra các điều kiện không thể chấp nhận được cho đối phương. Thủ tướng Rajoy kiên quyết không thảo luận về một cuộc trưng cầu dân ý trừ phi hiến pháp thay đổi và mời chính quyền Catalonia cùng làm việc để thay đổi nó. Chính quyền Catalonia nói rằng quyền tự quyết của Catalonia phải được tôn trọng trước khi hai bên tiến hành đàm phán. Catalonia muốn EU can thiệp nhưng khả năng này khó xảy ra. Catalonia cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế làm trung gian nhưng Tây Ban Nha sẽ không nhất trí điều này.

Tỷ giá đô la Úc so với đồng đô la Mỹ USD ngày hôm nay 05/10/2017 là 1 AUD = 0.782 USD.

Tỷ giá đô la Úc so với Việt Nam Đồng ngày hôm nay 05/10/2017 là 1 AUD = 17,797.33 VND.

Theo Trung tâm dự báo thời tiết, thứ Sáu tại Sài Gòn, mây thay đổi, trời nắng, có lúc có mưa rào và dông, gió nhẹ. Nhiệt độ dao động 26 từ đến 33 độ.

Tại Hà Nội, mây thay đổi, trời nắng, có lúc có mưa rào, gió nhẹ. Nhiệt độ dao động 25 từ đến 31 độ.

Tại Adelaide, trời có mây rải rác, gió di chuyển với vận tốc từ 15-25km/h. Nhiệt độ dao động từ 10 đến 20 độ.

Tại Brisbane, trời có mây rải rác, trong ngày có thể có mưa rào, chiều tối có thể có giông bão kèm sấm sét, gió di chuyển với vận tốc từ 15-30km/h. Nhiệt độ dao động từ 18 đến 30 độ.

Tại Sydney, trời nhiều mây, trong ngày có thể có mưa rào, gió di chuyển với vận tốc từ 15-20km/h. Nhiệt độ dao động từ 17 đến 23 độ.

Tại Melbourne, trời nhiều mây, trong ngày có thể có mưa rào, gió di chuyển với vận tốc từ 15-35km/h. Nhiệt độ dao động từ 10 đến 16 độ.

Cẩm Nhung – Kim Phụng